อะไรคือ e-Procurement ? เปลี่ยนงานจัดซื้อที่ซับซ้อนให้เป็นระบบมากขึ้น

อะไรคือe-Procureme...

ภาพประกอบหน้าปกบทความ e-Procurement แสดงเอกสารจัดซื้อที่กระจัดกระจายถูกเชื่อมเป็น Workflow ดิจิทัลเดียวกัน

อะไรคือe-Procurement ? เปลี่ยนงานจัดซื้อที่ซับซ้อนให้เป็นระบบมากขึ้น

e-Procurement หรือ Electronic Procurement คือ การนำระบบดิจิทัลมาใช้บริหารและเชื่อมโยงกระบวนการจัดซื้อจัดจ้าง ตั้งแต่การวางแผนความต้องการ การสรรหาและคัดเลือกผู้ขาย การขออนุมัติและออกใบสั่งซื้อ ไปจนถึงการรับสินค้า การตรวจสอบใบแจ้งหนี้ และการส่งต่อข้อมูลเพื่อชำระเงิน ทำให้ทุกฝ่ายสามารถทำงานและใช้ข้อมูลร่วมกันผ่านระบบเดียว

ระบบนี้จึงไม่ได้เป็นเพียงช่องทางสั่งซื้อสินค้าออนไลน์ หรือเครื่องมือสำหรับสร้างใบขอซื้อและใบสั่งซื้อเท่านั้น แต่เป็นระบบที่ช่วยจัดระเบียบข้อมูล ขั้นตอน ผู้รับผิดชอบ และเอกสารที่เกี่ยวข้องกับการจัดซื้อให้เชื่อมโยงกันตลอดกระบวนการ

สำหรับองค์กรที่ยังใช้เอกสาร อีเมล หรือไฟล์ Spreadsheet หลายชุดในการทำงาน ปัญหาที่พบอาจไม่ได้เกิดจากขั้นตอนใดขั้นตอนหนึ่ง แต่เกิดจากข้อมูลที่กระจัดกระจายและไม่สามารถติดตามต่อเนื่องได้ ระบบดังกล่าว จึงเข้ามาช่วยเปลี่ยนกระบวนการที่ซับซ้อนให้เป็นมาตรฐาน ตรวจสอบสถานะได้ และนำข้อมูลมาใช้วางแผนการจัดซื้อได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น

 

e-Procurement คืออะไร และสำคัญต่อองค์กรอย่างไร?

กระบวนการจัดซื้อขององค์กรหนึ่งครั้งมีผู้เกี่ยวข้องมากกว่าฝ่ายจัดซื้อ ไม่ว่าจะเป็นผู้ขอซื้อ ผู้อนุมัติ ฝ่าย Sourcing ฝ่ายการเงิน ฝ่ายบัญชี ตลอดจนผู้ขายภายนอก แต่ละฝ่ายต้องส่งต่อข้อมูล เอกสาร และการอนุมัติระหว่างกันหลายขั้นตอน

หากองค์กรยังทำงานผ่านเอกสารหรือระบบที่แยกจากกัน อาจเกิดปัญหา เช่น

  • ข้อมูล PR, PO, GR และ Invoice กระจายอยู่หลายแหล่ง
  • ติดตามสถานะการอนุมัติและงบประมาณได้ยาก
  • ต้องบันทึกข้อมูลเดิมซ้ำและเสี่ยงต่อความคลาดเคลื่อน
  • การรวบรวมข้อมูลเพื่อตรวจสอบย้อนหลังหรือวางแผนใช้เวลานาน

ระบบนี้ ช่วยนำข้อมูลและขั้นตอนการจัดซื้อมาเชื่อมโยงบนแพลตฟอร์มดิจิทัล ตั้งแต่การแจ้งความต้องการ ตรวจสอบงบประมาณ ส่งอนุมัติ ออกคำสั่งซื้อ รับสินค้า ไปจนถึงตรวจสอบเอกสารก่อนชำระเงิน

องค์กรจึงสามารถกำหนด Workflow ผู้รับผิดชอบ สิทธิ์การเข้าถึง และเงื่อนไขการอนุมัติได้อย่างชัดเจน พร้อมรองรับการจัดหาทั้งสินค้า บริการ และงานว่าจ้าง ไม่ได้จำกัดเฉพาะการซื้อวัสดุสำนักงานหรือสินค้าจากแค็ตตาล็อกเท่านั้น

 

e-Procurement ช่วยเปลี่ยนวิธีทำงานของฝ่ายจัดซื้ออย่างไร?

การเปลี่ยนกระบวนการจัดซื้อสู่ระบบดิจิทัลไม่ได้หมายถึงการนำเอกสารเดิมไปสร้างเป็นไฟล์ออนไลน์เท่านั้น แต่เป็นการออกแบบให้ข้อมูลจากแต่ละขั้นตอนสามารถส่งต่อและตรวจสอบร่วมกันได้

กระบวนการจัดซื้อแบบเดิม เมื่อใช้ระบบจัดซื้อดิจิทัล
สร้างและส่งเอกสารแยกกันหลายช่องทาง เชื่อมโยงข้อมูลและเอกสารผ่าน Workflow
ติดตามการอนุมัติผ่านเอกสารหรืออีเมล ตรวจสอบสถานะและขั้นตอนการอนุมัติบนระบบ
รวบรวมข้อมูลผู้ขายจากหลายแหล่ง จัดเก็บข้อมูลเพื่อประกอบการคัดเลือกอย่างเป็นระบบ
ตรวจ PO, GR และ Invoice แยกกัน เชื่อมโยงเอกสารเพื่อช่วยตรวจสอบความสอดคล้อง
บันทึกข้อมูลเดิมซ้ำในหลายขั้นตอน นำข้อมูลที่มีอยู่มาใช้ต่อในกระบวนการถัดไป
สรุปข้อมูลเมื่อจบกระบวนการ ใช้ข้อมูลติดตามงบประมาณและวางแผนการจัดซื้อ
ตรวจสอบย้อนหลังจากเอกสารหลายชุด ค้นหาประวัติและผู้ดำเนินการจากข้อมูลส่วนกลาง

ความสำคัญจึงไม่ได้อยู่ที่การมีฟีเจอร์จำนวนมากเพียงอย่างเดียว แต่อยู่ที่การเชื่อมโยงข้อมูลให้ไหลต่อกันได้ตั้งแต่ต้นจนจบ เพราะเมื่อข้อมูลไม่ขาดช่วง ฝ่ายจัดซื้อจะลดเวลาในการรวบรวมเอกสาร ขณะที่ผู้อนุมัติ ฝ่ายการเงิน และผู้บริหารสามารถตรวจสอบข้อมูลที่เกี่ยวข้องได้สะดวกขึ้น

 

e-Procurement ครอบคลุมกระบวนการใดบ้าง?

ขอบเขตของระบบจัดซื้อดิจิทัลอาจแตกต่างกันตามขนาดองค์กร นโยบายจัดซื้อ และระบบเดิมที่ใช้งาน แต่โดยทั่วไปสามารถครอบคลุมกระบวนการตั้งแต่การเกิดความต้องการซื้อไปจนถึงการส่งต่อข้อมูลเพื่อชำระเงิน

Workflow โดยสรุปสามารถอธิบายได้ดังนี้

แจ้งความต้องการซื้อ → ตรวจสอบงบประมาณและอนุมัติ → เลือกผู้ขายและออกใบสั่งซื้อ → ผู้ขายส่งมอบสินค้า → ตรวจสอบเอกสารและส่งต่อเพื่อชำระเงิน → วิเคราะห์ข้อมูลการจัดซื้อ

1. วางแผนความต้องการและสรรหาผู้ขาย

กระบวนการเริ่มจากการระบุสินค้า หรือบริการที่ต้องการ งบประมาณ และระยะเวลาส่งมอบ เพื่อให้ฝ่ายจัดซื้อวางแผนได้ว่าจะเลือกจากผู้ขายที่ได้รับอนุมัติแล้ว หรือเริ่มสรรหาผู้ขายเพิ่มเติม

หากต้องสรรหาผู้ขาย องค์กรสามารถขอข้อมูล ข้อเสนอ หรือใบเสนอราคาจากหลายราย แล้วเปรียบเทียบราคา คุณสมบัติ เงื่อนไขทางการค้า ความสามารถในการส่งมอบ และความเสี่ยงที่เกี่ยวข้อง เพื่อคัดเลือกผู้ขายที่เหมาะสมกับความต้องการ

2. สร้างคำขอซื้อและดำเนินการอนุมัติ

เมื่อกำหนดความต้องการและรายละเอียดที่จำเป็นแล้ว ผู้ขอซื้อสามารถสร้าง Purchase Requisition หรือ PR ผ่านระบบ พร้อมระบุสินค้า บริการ จำนวน ราคาโดยประมาณ ศูนย์ต้นทุน และเอกสารประกอบที่เกี่ยวข้อง

ระบบจะส่ง PR เข้าสู่ Workflow การอนุมัติตามเงื่อนไขขององค์กร เช่น หน่วยงาน ประเภทการซื้อ วงเงิน หรือลำดับอำนาจอนุมัติ ทำให้ผู้เกี่ยวข้องทราบว่าคำขออยู่ที่ขั้นตอนใด ใครเป็นผู้รับผิดชอบ และต้องดำเนินการอะไรต่อ

Workflow ที่ชัดเจนยังช่วยลดปัญหาเอกสารตกหล่น การส่งเรื่องผิดผู้อนุมัติ หรือการข้ามขั้นตอนที่กำหนดไว้ในนโยบายจัดซื้อ

3. ออกใบสั่งซื้อและส่งข้อมูลให้ผู้ขาย

เมื่อ PR ผ่านการอนุมัติ ฝ่ายจัดซื้อจึงดำเนินการออก Purchase Order หรือ PO เพื่อยืนยันรายการ จำนวน ราคา เงื่อนไข และกำหนดการส่งมอบกับผู้ขาย

การเชื่อมโยงข้อมูลจาก PR มายัง PO ช่วยลดการบันทึกข้อมูลซ้ำและลดโอกาสเกิดความคลาดเคลื่อนระหว่างสิ่งที่หน่วยงานร้องขอกับรายการที่องค์กรสั่งซื้อจริง ผู้ซื้อและผู้ขายยังสามารถใช้ข้อมูลจากคำสั่งซื้อชุดเดียวกันเป็นจุดอ้างอิงระหว่างการประสานงาน

4. รับสินค้าและตรวจสอบการส่งมอบ

เมื่อผู้ขายส่งมอบสินค้า หรือดำเนินงานตามบริการที่ตกลงไว้ ผู้รับผิดชอบจะบันทึกการรับสินค้าและบริการ หรือ Goods Receipt: GR เพื่อยืนยันว่ามีการส่งมอบจริงตามจำนวน คุณภาพ และเงื่อนไขที่ระบุใน PO

หากพบว่าสินค้าไม่ครบ ส่งมอบไม่ตรงกำหนด หรือรายละเอียดไม่ตรงกับคำสั่งซื้อ ข้อมูลดังกล่าวสามารถถูกบันทึกไว้เพื่อดำเนินการแก้ไขและใช้ประเมินผลการทำงานของผู้ขายในอนาคต

5. ตรวจสอบใบแจ้งหนี้และส่งต่อเพื่อชำระเงิน

เมื่อได้รับใบแจ้งหนี้จากผู้ขาย ระบบสามารถเชื่อมโยงข้อมูลเพื่อช่วยตรวจสอบว่าองค์กรสั่งซื้ออะไร รับสินค้าหรือบริการแล้วเท่าใด และยอดเรียกเก็บสอดคล้องกับรายการที่เกิดขึ้นจริงหรือไม่

การตรวจสอบนี้เรียกว่า 3-Way Matching ซึ่งเป็นการเปรียบเทียบข้อมูลระหว่างใบสั่งซื้อ (Purchase Order: PO) ข้อมูลการรับสินค้า (Goods Receipt: GR) และใบแจ้งหนี้ (Invoice) เมื่อข้อมูลผ่านการตรวจสอบแล้ว จึงส่งต่อให้ฝ่ายการเงินและบัญชีดำเนินการตามกระบวนการชำระเงินขององค์กร

6. วิเคราะห์ข้อมูลและติดตามผลการจัดซื้อ

ข้อมูลที่เกิดขึ้นตลอดกระบวนการสามารถนำมาใช้ติดตามงบประมาณ วิเคราะห์ค่าใช้จ่าย และตรวจสอบประสิทธิภาพการดำเนินงาน ตัวอย่างข้อมูลสำคัญ ได้แก่

  • มูลค่าการซื้อแยกตามหน่วยงานหรือหมวดสินค้า
  • สถานะงบประมาณและยอดใช้จ่าย
  • ระยะเวลาในการดำเนินงานตั้งแต่สร้าง PR จนถึงออก PO
  • ประวัติการซื้อและการส่งมอบของผู้ขาย

เมื่อข้อมูลเหล่านี้ถูกรวบรวมไว้ในระบบเดียว ฝ่ายจัดซื้อจะมองเห็นภาพรวมและจุดที่ควรปรับปรุงได้ชัดเจนขึ้น พร้อมนำข้อมูลไปใช้วางแผนงบประมาณและกำหนดกลยุทธ์การจัดซื้อในอนาคต

 

ใครบ้างที่เกี่ยวข้องกับกระบวนการจัดซื้อบนระบบ?

แม้ฝ่าย Procurement และ Sourcing จะเป็นผู้ใช้งานหลัก แต่ความสำเร็จของระบบต้องอาศัยความร่วมมือจากหลายฝ่าย

ผู้เกี่ยวข้อง บทบาทในระบบ
ผู้ขอซื้อ แจ้งความต้องการ สร้าง PR และแนบข้อมูลประกอบ
ฝ่ายจัดซื้อและ Sourcing สรรหา เปรียบเทียบ คัดเลือกผู้ขาย และออก PO
ผู้มีอำนาจอนุมัติ พิจารณาความจำเป็น งบประมาณ และความสอดคล้องกับนโยบาย
ฝ่ายการเงินและบัญชี ตรวจสอบงบประมาณ เอกสาร และข้อมูลก่อนชำระเงิน
ผู้รับสินค้าหรือผู้ตรวจรับงาน ยืนยันปริมาณ คุณภาพ และการส่งมอบ
ผู้ขาย รับคำขอหรือคำสั่งซื้อ ส่งมอบสินค้า และส่งใบแจ้งหนี้
ผู้บริหาร ติดตามค่าใช้จ่าย ความเสี่ยง และประสิทธิภาพของกระบวนการ

การกำหนดบทบาทและสิทธิ์ให้ชัดตั้งแต่ต้นจะช่วยให้แต่ละฝ่ายเห็นข้อมูลที่จำเป็น ดำเนินการตามความรับผิดชอบ และลดความสับสนระหว่างการส่งต่องาน

 

การเริ่มใช้ e-Procurement ในองค์กรควรวางแผนอย่างไร?

การเริ่มนำระบบมาใช้ในองค์กรไม่ควรเริ่มจากการเลือกฟีเจอร์เพียงอย่างเดียว แต่ควรเริ่มจากการทำความเข้าใจกระบวนการปัจจุบันและผลลัพธ์ที่องค์กรต้องการ

1. สำรวจกระบวนการและ Pain Point ปัจจุบัน

ทบทวนว่าการจัดซื้อเริ่มต้นและสิ้นสุดที่จุดใด ใครเกี่ยวข้อง ใช้เอกสารอะไร และขั้นตอนใดใช้เวลามากที่สุด รวมถึงตรวจสอบปัญหา เช่น ข้อมูลซ้ำซ้อน การอนุมัติล่าช้า หรือการติดตามงบประมาณที่ไม่เป็นปัจจุบัน

2. กำหนดขอบเขตที่จะนำขึ้นระบบ

องค์กรไม่จำเป็นต้องเปลี่ยนทุกกระบวนการพร้อมกันเสมอไป อาจเริ่มจาก PR–PO การอนุมัติ การจัดซื้อผ่าน Catalog หรือ Invoice Matching ก่อน แล้วจึงขยายไปยังส่วนอื่นตามความพร้อม

3. ออกแบบ Workflow และสิทธิ์การใช้งาน

กำหนดผู้ขอซื้อ ผู้อนุมัติ ฝ่ายจัดซื้อ ผู้ตรวจรับ และฝ่ายการเงิน พร้อมวางเงื่อนไขตามวงเงิน หน่วยงาน ประเภทสินค้า หรือระดับอำนาจอนุมัติ

4. เตรียมข้อมูลที่จำเป็น

ข้อมูลพื้นฐานที่ควรเตรียม ได้แก่ รายชื่อผู้ใช้งาน ผู้ขาย รายการสินค้าและบริการ ศูนย์ต้นทุน งบประมาณ โครงสร้างองค์กร และข้อมูลจากระบบเดิมที่ต้องนำเข้าหรือเชื่อมต่อ

5. ทดลองใช้งาน อบรม และติดตามผล

ควรทดสอบ Workflow กับสถานการณ์จริงก่อนเปิดใช้งานเต็มรูปแบบ พร้อมอบรมผู้ใช้งานแต่ละกลุ่มและกำหนดช่องทางรับ Feedback เพื่อนำมาปรับกระบวนการให้เหมาะกับการทำงานจริง

 

EP One ยกระดับการจัดซื้อด้วยระบบอัตโนมัติและข้อมูลที่เชื่อมโยงกัน

EP One คือแพลตฟอร์มการจัดซื้อจัดจ้างสำหรับองค์กรแบบ End-to-End Enterprise Procurement Suite ที่ช่วยเชื่อมโยงข้อมูลและขั้นตอนการจัดซื้อไว้ในระบบเดียว พร้อมระบบอัตโนมัติ การควบคุมงบประมาณ และการตรวจสอบเอกสาร เพื่อให้ผู้เกี่ยวข้องทำงานร่วมกันได้อย่างเป็นระบบ

ฟีเจอร์หลักของ EP One ประกอบด้วย

Smart eCatalog

ช่วยให้ผู้ใช้งานเลือกซื้อสินค้าจากผู้ขายที่ได้รับอนุมัติผ่านแค็ตตาล็อกอิเล็กทรอนิกส์ ด้วยรูปแบบที่ใช้งานสะดวกคล้ายการซื้อสินค้าออนไลน์ พร้อมช่วยควบคุมรายการสินค้า ราคา และผู้ขายที่องค์กรอนุญาต

Workflow Builder

ช่วยออกแบบ Workflow และลำดับการอนุมัติให้สอดคล้องกับนโยบายและเงื่อนไขขององค์กร เช่น วงเงิน ประเภทคำขอ หรือหน่วยงานที่รับผิดชอบ ทำให้กระบวนการอนุมัติมีมาตรฐานและติดตามสถานะได้ง่ายขึ้น

GUI Configuration

รองรับการปรับเพิ่ม Field และองค์ประกอบบนหน้าจอให้เหมาะกับข้อมูลและกระบวนการขององค์กร โดยลดความจำเป็นในการพัฒนา Customization เพิ่ม

eInvoice Matching

ช่วยตรวจสอบและจับคู่ข้อมูลแบบ 3-Way Matching ระหว่าง PO, GR และ Invoice เพื่อยืนยันความสอดคล้องของคำสั่งซื้อ การรับสินค้า และยอดเรียกเก็บก่อนส่งต่อเข้าสู่กระบวนการชำระเงิน

EP One ยังช่วยลดงาน Manual ควบคุมงบประมาณแบบเรียลไทม์ และจัดเก็บข้อมูลเพื่อสนับสนุนความโปร่งใส การตรวจสอบย้อนหลัง และ Compliance ขององค์กร

ดูรายละเอียดเพิ่มเติมเกี่ยวกับ แพลตฟอร์ม e-Procurement สำหรับองค์กรจากพันธวณิช

 

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับ e-Procurement

Q1 : e-Procurement ย่อมาจากอะไร?

A : e-Procurement ย่อมาจาก Electronic Procurement หมายถึง การนำระบบอิเล็กทรอนิกส์หรือเทคโนโลยีดิจิทัลมาใช้บริหารกระบวนการจัดซื้อจัดจ้าง ตั้งแต่การขอซื้อไปจนถึงการตรวจสอบเอกสารและส่งต่อข้อมูลเพื่อชำระเงิน

Q2 : e-Procurement เป็นระบบหรือกระบวนการ?

A : คำนี้หมายถึงได้ทั้งแนวทางการบริหารกระบวนการจัดซื้อด้วยเทคโนโลยี และระบบที่นำมาใช้สนับสนุนการทำงาน โดยระบบจะช่วยเชื่อมโยงข้อมูล ผู้เกี่ยวข้อง Workflow และเอกสารในแต่ละขั้นตอนเข้าด้วยกัน

Q3 : ระบบ e-Procurement เชื่อมต่อกับ ERP ได้หรือไม่?

A : ระบบสามารถออกแบบให้เชื่อมต่อกับ ERP ระบบบัญชี หรือระบบภายในอื่น ๆ ได้ ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับความสามารถของระบบ รูปแบบข้อมูล และขอบเขต Integration ที่องค์กรกำหนด จึงควรตรวจสอบรายละเอียดทางเทคนิคกับผู้ให้บริการก่อนดำเนินโครงการ

Q4 : องค์กรต้องปรับ Workflow เดิมทั้งหมดหรือไม่?

A : ไม่จำเป็นเสมอไป องค์กรควรทบทวน Workflow เดิมก่อนว่า ขั้นตอนใดจำเป็นตามนโยบาย ขั้นตอนใดซ้ำซ้อน และส่วนใดสามารถทำให้เป็นอัตโนมัติได้ จากนั้นจึงออกแบบ Workflow บนระบบให้เหมาะกับเป้าหมายและการทำงานจริง

Q5 : ควรเตรียมข้อมูลอะไรบ้างก่อนเริ่มใช้?

A : ข้อมูลที่ควรเตรียม ได้แก่ โครงสร้างองค์กร ผู้ใช้งานและสิทธิ์การเข้าถึง ลำดับผู้อนุมัติ ผู้ขาย รายการสินค้าและบริการ งบประมาณ ศูนย์ต้นทุน รวมถึงข้อมูลจาก ERP หรือระบบเดิมที่ต้องนำเข้าหรือเชื่อมต่อ

 

เปลี่ยนกระบวนการจัดซื้อให้เชื่อมโยงและตรวจสอบได้มากขึ้น

e-Procurement ช่วยเชื่อมโยงงานจัดซื้อที่กระจายอยู่ในเอกสาร อีเมล และหลายระบบ ให้กลายเป็นกระบวนการที่มี Workflow ชัดเจน ติดตามสถานะได้ และใช้ข้อมูลร่วมกันตั้งแต่การแจ้งความต้องการซื้อไปจนถึงการส่งต่อเพื่อชำระเงิน

สำหรับองค์กรที่ต้องการยกระดับกระบวนการจัดซื้อ EP One ช่วยเชื่อมโยง Workflow ข้อมูล งบประมาณ และการตรวจสอบเอกสารไว้ในแพลตฟอร์มเดียว พร้อมปรับรูปแบบการทำงานให้สอดคล้องกับนโยบายและโครงสร้างขององค์กร

🔗 ติดต่อทีมผู้เชี่ยวชาญ Pantavanij เพื่อขอคำปรึกษาและข้อมูลเพิ่มเติม

thank you

Thank you for your interest !

We've received your information
and will get back to you soon.

thank you

ขอบคุณสำหรับความสนใจ!

เราได้รับข้อมูลของท่านเรียบร้อยแล้ว
และจะติดต่อกลับโดยเร็วที่สุด

Welcome